Prawo a Firma
Blog o prawie w firmie i biznesie

Czerwiec 25th, 2015 Zakaz wypłaty zysku po otwarciu likwidacji spółki

W praktyce funkcjonowania spółek z ograniczoną odpowiedzialnością powstał istotny problem związany z możliwością dokonywania wypłat dywidendy wspólnikom spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w okresie jej likwidacji. Przedstawiciele doktryny nie byli zgodni w swoich stanowiskach. Różnica poglądów dotyczy w szczególności wątpliwości, czy wskazany zakaz dotyczy także dywidendy niewypłaconej przed otwarciem likwidacji pomimo podjęcia co do niej uchwały w okresie przed tym otwarciem.

 

Według jednych, powyższy zakaz dotyczy wszelkich wypłat, w tym również tych, które mają być dokonane na podstawie uchwał zgromadzenia wspólników, podjętych przed otwarciem likwidacji, bowiem wypłata taka będzie możliwa dopiero po spłaceniu wszystkich wierzycieli spółki. Według zaś drugich, zakaz wypłaty zysku nie obejmuje sytuacji, gdy zysk ten został podzielony uchwałą zgromadzenia wspólników podjętą przed otwarciem likwidacji spółki.

 

Problem ten rozstrzygnął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 18 czerwca 2015 roku, sygn. III CZP 31/15, w której wyraźnie wskazał, że zakaz mówiący o tym, iż w okresie likwidacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie można, nawet częściowo, wypłacać wspólnikom zysków ani dokonywać podziału majątku spółki przed spłaceniem wszystkich zobowiązań, obowiązuje także wtedy, gdy uchwała o podziale zysku została podjęta przed otwarciem likwidacji.

 

W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd Najwyższy wskazał  przede wszystkim na cel zakazu wyrażonego w art. 275 § 2 k.s.h., którym jest ochrona wierzycieli spółki w okresie likwidacji przed jej niewypłacalnością. Zakaz ten więc służy zachowaniu majątku spółki w jak największym rozmiarze, aby w możliwie najszerszym zakresie zapewnić zaspokojenie wierzycieli. Wypłata wspólnikom dywidendy w okresie likwidacji na skutek uchwał poprzedzających jej otwarcie spowodowałaby w istocie uprzywilejowanie wspólników wobec innych wierzycieli poprzez skorzystanie przez nich z uprawnień wynikających z praw udziałowych. Z tego też powodu zakaz wynikający z komentowanego artykułu nie prowadzi do pozbawienia wspólników przyznanych im praw majątkowych, a jedynie zawiesza możliwość ich uzyskania do czasu dokonania podziału majątku na rzecz wspólników, już po zaspokojeniu innych wierzycieli spółki. Powyższe Sąd Najwyższy uzasadnił również ogólnym zwrotem użytym w art. 275 § 2 k.s.h., który w żaden sposób nie różnicuje wypłat w zależności od czasu powstania tytułu prawnego do ich dokonania, tj. przed, czy po otwarciu likwidacji. Oznacza to, że zakazem są objęte wszelkie czynności w okresie likwidacji, prowadzące do wyzbycia się składników majątku spółki na rzecz wspólników.

 

Powyższe rozstrzygnięcie stanowi cenną wskazówkę dla wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, którzy planują zlikwidować spółkę przynoszącą zyski lub ze zakumulowanym zyskiem za poprzednie lata obrotowe. Aby uniknąć ryzyka uznania wypłaty zysku za sprzeczną z prawem, rzeczywista wypłata dywidendy powinna nastąpić jeszcze przed dniem podjęcia uchwały przez wspólników o rozwiązaniu spółki, tj. przed otwarciem likwidacji. W efekcie majątek spółki co prawda zostanie uszczuplony, jednakże działanie to nie będzie godziło w zakaz ustanowiony przepisem art. 275 § 2 k.s.h.